Sportowe-Fakty.pl
Start   |   Piłka nożna   |   Koszykówka   |   Żużel   |   Siatkówka   |   Piłka ręczna   |   Hokej   |   Kolarstwo   |   Tenis

więcej na Sport.pl

Sport żużlowy

Sport żużlowy, żużel - wyścigi motocyklowe na torach zbliżonych kształtem do owalu, jedna z dyscyplin sportu motorowego. Na żużlu zawodnicy ścigają się zazwyczaj przez cztery okrążenia, ze startu wspólnego, pokonując tor zawsze w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara. Wykorzystywane do zawodów żużlowych tory posiadają sypką nawierzchnię, a specjalne motocykle żużlowe nie posiadają skrzyni biegów ani hamulców. Sport ten cieszy się popularnością głównie w Europie, w szczególności w Wielkiej Brytanii, Danii, Szwecji i Polsce.

Polska nazwa żużel oraz popularne określenie czarny sport wywodzą się z czasów, kiedy na torach stosowano jedynie czarne nawierzchnie żużlowe, obecnie wyparte przez specjalne mieszanki sjenitu lub granitu. Na świecie sport ten znany jest pod nazwą speedway.


Historia sportu

Początki żużla

Początki sportu żużlowego sięgają początków XX wieku. Ścigano się nieregularnie na motocyklach drogowych, zazwyczaj na nawierzchniach trawiastych, torach kolarskich lub do wyścigów chartów. Za początek żużla, nazywanego wtedy w języku angielskim dirt-trackiem, uznaje się zawody motocyklowe na torze do wyścigów kłusaków w australijskim West Maitland, zorganizowane 15 grudnia 1923. Zawody przyjęły się i rozpoczęto ich regularną organizację na różnych tego typu torach.

Do Europy pomysł trafił pod koniec lat 20. XX wieku. Pierwsze udokumentowane zawody w dirt-tracku, czyli na nawierzchni żużlowej, rozegrano w Manchesterze 25 czerwca 1927. Za początek sportu żużlowego w Europie uznaje się często zawody w High Beach rozegrane 19 lutego 1929, które oglądało ponad 30 tysięcy widzów. W tym samym roku zainaugurowano pierwszą na świecie regularną ligę żużlową, dziś znaną jako British Elite League. Indywidualne mistrzostwa świata powstały w 1936 w oparciu o cykl turniejów indywidualnych organizowanych przez redakcję brytyjskiego pisma The Star od 1929. Pierwszym mistrzem świata został Australijczyk Lionel van Praag[1].

Początki żużla w Polsce

Od początku lat 30. XX wieku rozgrywano także podobne zawody w Polsce, używając niezmodyfikowanych maszyn drogowych o różnych pojemnościach silników. Rozegrane 7 sierpnia 1932 w Mysłowicach zawody indywidualne uznaje się za pierwsze indywidualne mistrzostwa Polski. Obowiązywał podział na klasy w zależności od pojemności silnika. W klasie do 250 cm^(3) zwyciężył Alfred Weyl, w klasach do 350 cm^(3) i do 500 cm^(3) - Rudolf Breslauer[2].

Podział na klasy i motocykle drogowe dominowały w polskim sporcie żużlowym aż do końca lat 40. Regularna liga żużlowa została zorganizowana w Polsce od 1948 roku, bez podziału na klasy. Wtedy zaczęły się pojawiać w Polsce motocykle przystosowane specjalnie do startów na nawierzchniach żużlowych.


Odmiany

Istnieje kilka odmian dyscypliny określanej wspólnym mianem "żużel". W każdej z nich rozgrywane są niezależne mistrzostwa świata. Odmiany różnią się rodzajem nawierzchni, długością torów oraz regionami, w których zyskały popularność.

Najstarszą i najpopularniejszą z odmian jest tzw. żużel klasyczny, który rozgrywany jest na torach o długości 260-425 m o sypkiej nawierzchni. W zależności od długości toru zmienia się specyfika wyścigów. Tory o długości do 300 m (tzw. techniczne), spotykane najczęściej w Wielkiej Brytanii, wymagają od zawodników większych umiejętności w zakresie techniki pokonywania łuków oraz wpływają na widowiskowość zawodów[3]. Długości eksploatowanych torów żużlowych spotykanych w Polsce wahają się od 320 do 400 m.

W żużlu na torach klasycznych zawodnicy ścigają się zazwyczaj przez cztery okrążenia, a w każdym wyścigu (zwanym biegiem) startuje zwykle czterech (rzadziej pięciu lub sześciu) żużlowców. Odmiana ta jest najpopularniejsza w Polsce, Szwecji i Wielkiej Brytanii które mają najbardziej rozbudowane rozgrywki ligowe na świecie.

W Niemczech, Belgii i Holandii popularniejszy jest żużel na długich, trawiastych torach (ponad 425 m), który nie wymaga od zawodników tylu umiejętności technicznych, co żużel klasyczny (ze względu na mniejszy kontakt między zawodnikami i łagodniejsze łuki), w zamian wymaga większej wytrzymałości - wyścigi na długich torach odbywają się często na wiele okrążeń.

Tory krótkie (do 260 m) nazywane są mini-torami i służą zazwyczaj do szkolenia młodych zawodników startujących później w żużlu klasycznym. Starty na mini-torach (tzw. mini żużel), ze względu na częste i ciasne łuki, pozwalają zawodnikom wyrabiać technikę jazdy. Zazwyczaj na mini-torach korzysta się z mniejszych motocykli o mniejszych pojemnościach silników (z reguły 80 cm^(3)). Mini-tory funkcjonują zazwyczaj przy ośrodkach żużla klasycznego, głównie w Szwecji, Polsce oraz Danii. W treningach na mini-torach w Polsce uczestniczyć mogą adepci w wieku 10-15 lat[4].

W części krajów byłego ZSRR popularnością cieszy się żużel na lodzie, różniący się od odmian na torach o nawierzchniach sypkich lub trawiastych techniką pokonywania zakrętów (niemożliwy jest tzw. ślizg kontrolowany), oraz konstrukcją motocykli. W celu uzyskania przyczepności, opony motocykli do żużla na lodzie wyposażone są w kolce.


Zasady

Punktacja i tabela biegowa

Sport żużlowy może być zaliczany zarówno do sportów indywidualnych, jak i drużynowych. Zawody rozgrywa się w wielu formach - indywidualnej, parami lub wieloosobowymi drużynami, sumując punkty uzyskane przez zawodników danej drużyny. Obsada biegu jest ustalana na podstawie tabeli biegowej. W żużlu klasycznym za zwycięstwo w biegu zawodnik (oraz odpowiednio drużyna) uzyskuje zazwyczaj 3 punkty, za drugie miejsce 2, za trzecie odpowiednio 1 pkt. Zawodnik, który do mety dotrze ostatni lub wyścigu nie ukończy (niezależnie, czy z powodu defektu sprzętu, wykluczenia czy upadku), nie dostaje punktów.

W zawodach indywidualnych każdy zawodnik zazwyczaj prezentuje się na torze pięciokrotnie (w zależności od ustalonej tabeli biegów, czyli obsady każdego biegu), spotykając się jednokrotnie z każdym innym zawodnikiem. Nieraz stosuje się odmienną tabelę biegową, odpowiadającą systemowi pucharowemu - rezultat każdego biegu decyduje o obsadzie następnych; najsłabsi odpadają, a najlepsi w ostatnim biegu spotykają się w finale, który decyduje o końcowym triumfie. Na takich zasadach w latach 1998-2004 rozgrywano turnieje Grand Prix, wyłaniające mistrza świata.

Wśród zawodów drużynowych wyróżnia się mecze (z udziałem dwóch drużyn) oraz czwórmecze (cztery drużyny), rzadziej trójmecze, pięciomecze itd. W przypadku meczów z udziałem dwóch drużyn, w każdym wyścigu bierze udział po dwóch zawodników z każdej drużyny, zgodnie z tabelą biegową. Przepisy różnią się w zależności od kraju - np. liga szwedzka stosuje 16-biegową tabelę wyścigów, a polska i angielska 15-biegowe, lecz zupełnie odmienne.

Żużel na długich lub trawiastych torach od żużla klasycznego pod względem zasad różni się z reguły większą ilością zawodników w jednym biegu, nieraz większą ilością okrążeń i odpowiednio zmodyfikowaną punktacją.

Wykluczenia

Zawodnik może zostać wykluczony z wyścigu przez sędziego w kilku przypadkach, ściśle określonych regulaminem. Każde z wykluczeń posiada zwyczajowe oznaczenie wpisywane do programów zawodów i sprawozdań. Do rodzajów wykluczeń należą:

  • * w/2m lub w/czas - spóźnienie na start (przekroczenie dozwolonego czasu 2 minut od włączenia pomarańczowego światła)
  • * w/u - spowodowanie przerwania wyścigu w wyniku upadku * w/t lub t - dotknięcie taśmy startowej (po zapaleniu się zielonego światła)
  • * w/su - spowodowanie upadku drugiego zawodnika
  • * w/dubl. - zdublowanie (zawodnik prowadzący wyprzedza ostatniego zawodnika, znajdującego się jeszcze na poprzednim okrążeniu)
  • * w/2x - przejechanie wewnętrznej krawędzi toru obydwoma kołami
  • * nieregulaminowy lub niekompletny sprzęt lub wyposażenie
  • * niesportowe zachowanie

O wykluczeniu decyduje jednoosobowo sędzia. W przypadku, gdy zawody są obserwowane przez kamery telewizyjne, przed podjęciem decyzji sędzia ma prawo do obejrzenia powtórki biegu z zapisu filmowego. Zawodnik wykluczony nie może wziąć udziału w powtórce biegu - wyścig taki odbywa się w niepełnym składzie, a w przypadku turniejów indywidualnych oraz w niektórych ligach, w tym obecnie w Polsce (w niektórych przypadkach) na tor może wyjechać zawodnik rezerwowy.

Zmiany obsady wyścigu

Podczas spotkań drużynowych, trener nie ma zazwyczaj regulaminowej możliwości wprowadzania dowolnych zmian (każdy za każdego) - istnieją bowiem szczegółowe przepisy ograniczające stosowanie rezerwy. W polskiej Ekstralidze, w typowej sytuacji, istnieje jedynie możliwość wprowadzenia zgłoszonego wcześniej do składu rezerwowego zawodnika młodzieżowego (do 21. roku życia) w co najwyżej pięciu wyścigach. Jedynie w przypadku kontuzji któregoś z liderów drużyny odniesionej przed meczem, istnieje możliwość wprowadzenia do obsady biegu w ramach rezerwy zawodnika innego niż rezerwowy (tzw. zastępstwo zawodnika).

W celu podniesienia atrakcyjności spotkań, w większości lig żużlowych istnieją odrębne, mniej rygorystyczne przepisy dotyczące zmian w przypadku dużej różnicy punktowej pomiędzy zespołami. W Polsce, w przypadku straty 6 punktów w meczu do prowadzącej drużyny trener może zarządzić rezerwę taktyczną - w miejsce dowolnego zawodnika może pojechać każdy inny. W ramach rezerwy taktycznej jeden zawodnik może startować tylko raz na mecz. W niektórych zawodach (m.in. w ligach polskiej i brytyjskiej oraz w turniejach Drużynowego Pucharu Świata) ponadto stosowana jest tzw. złota rezerwa - punkty zawodnika startującego z tej rezerwy liczą się podwójnie. W Wielkiej Brytanii ponadto zawodnik startujący z tej rezerwy rozpoczyna wyścig 15 metrów dalej niż pozostali. W zależności od regulaminu danego cyklu zawodów, ze złotej rezerwy może skorzystać drużyna przegrywająca 6 lub 10 punktami. Żużlowca startującego jako złota rezerwa zwyczajowo określa się mianem Jokera.

Motocykl żużlowy

Obecnie motocykle stosowane w sporcie żużlowym są specjalnymi konstrukcjami, przeznaczonymi tylko do wyścigów. Nie posiadają skrzyni biegów ani hamulców, konstrukcyjnie przystosowane są do jazdy w lewo (chociaż kierownica skręca się w obie strony) oraz do pokonywania łuków ślizgiem kontrolowanym. W żużlu klasycznym silniki mają pojemność do 500 cm3. Jedynym producentem motocykli jest Jawa w czeskim Divišovie, używane są też "składaki" wykorzystujące włoskie silniki Giuseppe Marzotto i czeskie lub angielskie ramy - Java, Stucha oraz Antig i PJ. Zanim nowy silnik zostanie wykorzystany w wyścigu, zazwyczaj przechodzi tuning, który wykonuje jedynie niewielka grupa specjalistów, a jakość ich usług jest ważnym czynnikiem niezbędnym do osiągnięcia sukcesu. Deflektor

Motocykle do jazdy na żużlu muszą ponadto spełniać kryteria określone w regulaminach sportu żużlowego, m.in.:

  • muszą mieć układ wydechowy odpowiadający przepisom FIM, z limitem głośności do 98 dB, oryginalny, bez żadnych zmian i ulepszeń,
  •  we wszystkich zawodach mogą być używane tylne opony dowolnej marki i dowolnego typu, mające ważną homologację FIM na dany rok; niedozwolone jest ich podgrzewanie ani żadna inna modyfikacja,
  • nie wolno naprawiać kierownic z lekkich stopów poprzez spawanie,
  • niedozwolone jest stosowanie tytanu i jego stopów w silniku i podwoziu motocykla,
  • w zawodach nie wolno używać innych motocykli niż podanych w zgłoszeniu dostarczonym organizatorowi zawodów,
  • waga motocykla nie może być mniejsza niż 77 kg,
  • w większości zawodów motocykl musi być wyposażony w deflektor, pełniący rolę błotnika

Motocykl, który nie spełnia powyższych wymogów, lub jego konstrukcja bądź stan zagrażają bezpieczeństwu zawodników, nie zostaje dopuszczony do startu przez sędziego zawodów.

Tor żużlowy

Wszystkie tory i stadiony żużlowe muszą spełniać wymogi zawarte w regulaminach FIM i posiadać homologację federacji narodowej lub FIM, w przypadku organizowania zawodów międzynarodowych. Większość zawodów żużlowych rozgrywa się na torach stałych, jednak na część turniejów cyklu Grand Prix przygotowuje się tory tymczasowe na dużych stadionach, np. Parken w Kopenhadze lub Millennium Stadium w Cardiff.

Tor musi znajdować się na płaskim terenie, być w kształcie przypominającym owal - wymagane jest jednak istnienie dwóch prostych. Regulamin określa długość toru, mierzoną metr od wewnętrznej krawędzi, na odpowiednio 260-425 m dla żużla klasycznego i lodowego, 426-1300 dla torów długich i żużla na trawie, oraz 120-200 m dla mini żużla. Minimalna szerokość prostej dla żużla klasycznego wynosi 10 m, a łuku - 14 m. Nawierzchnia toru musi być wykonana z granitu, żużlu, granulowanej cegły lub innego sypkiego materiału. Niedozwolone jest stosowanie betonu, cementu ani innych twardych nawierzchni[1]. Obecnie najpopularniejsze są nawierzchnie granitowe, które prawie całkowicie wyparły tradycyjne nawierzchnie żużlowe. W Polsce istnieje już tylko jeden czynny tor z tradycyjną nawierzchnią żużlową - w Krośnie.

Tor musi być otoczony bandą drewnianą, gumową, plastikową lub inną, pochłaniającą energię uderzenia. Regulamin FIM zaleca stosowanie band dmuchanych (powietrznych). Obecnie bandy dmuchane wymagane są w lidze brytyjskiej oraz we wszystkich polskich ligach.

W połowie jednej z prostych umieszcza się linię startową wyposażoną w maszynę startową podnoszącą taśmę, sterowaną przez sędziego. Nad trybunami na wysokości linii startu umieszcza się wieżyczkę sędziowską. W pobliżu toru żużlowego znajdować się musi ponadto odpowiednio wyposażony park maszyn, z którego korzystają żużlowcy podczas zawodów. Na stadionie znajdować się musi także zaplecze dla służb medycznych oraz prasy.

Przebieg zawodów

Każde zawody żużlowe, niezależnie od rangi i formy rywalizacji (indywidualnie czy drużynowo), odbywają się według identycznego schematu. Właściwe zawody poprzedzone są próbą toru, czyli serią treningową, podczas której zawodnicy w ściśle określonym czasie i kolejności mogą zapoznać się z warunkami torowymi i nawierzchnią. Próba toru pozwala zawodnikom na odpowiednie przygotowanie motocykla (m.in. przez dobranie przełożeń).

Po próbie toru następuje prezentacja zawodników. Zwyczajowo odczytywana jest lista startowa, a następnie wszyscy zawodnicy prezentują się kibicom okrążając tor pieszo, na platformie lub motocyklu. Cechą charakterystyczną prezentacji na wielu stadionach, szczególnie w Polsce, są organizowane przez kibiców oprawy z wykorzystaniem rac i serpentyn oraz innych efektów świetlnych, dymnych, hukowych.

Po prezentacji rozpoczyna się właściwa część zawodów. Biegi odbywają się w seriach po 3-4 wyścigi. Między każdym wyścigiem jest kilkuminutowa przerwa dla zawodników, a między każdą serią zazwyczaj, za pomocą ciągników, przeprowadza się równanie toru. Jego celem jest zniwelowanie powstających podczas biegu kolein oraz wyrównanie odsypującej się nawierzchni. O częstotliwości równania toru decyduje sędzia zawodów, w zależności od stanu toru i warunków atmosferycznych. Wraz z równaniem często dokonuje się także roszenia toru w celu ograniczenia kurzu.

Sędzia zarządza moment startu, obserwuje przebieg wyścigu, decyduje o wykluczeniach i zatwierdza punktację. Wyniki biegu notuje się w dostarczanych kibicom przez organizatora programach meczowych (często program służy jako bilet wstępu na zawody, nieraz może być nabywany oddzielnie).

Podczas biegu w oficjalnych zawodach prowadzi się także chronometraż. Czas potrzebny na pokonanie czterech okrążeń standardowego toru w żużlu klasycznym wynosi 55-70 sekund. W sprawozdaniu z zawodów, oprócz punktacji, podaje się zazwyczaj także najlepszy czas dnia. Każdy tor posiada swój rekord toru, którego poprawienie wiąże się zazwyczaj z dodatkową gratyfikacją finansową od organizatora zawodów.

Bieg

Przed rozpoczęciem biegu sędzia włącza zielone światło w parkingu dla zawodników, zezwalające na wyjazd z parku maszyn, oraz zazwyczaj uruchamia pomarańczowe światło wraz z pomiarem czasu. Zawodnicy mają 2 minuty na ustawienie się w odpowiedniej kolejności (zgodnie z tabelą biegową) na linii startu. Każdy zawodnik, który spóźni się na start, podlega wykluczeniu i w zawodach drużynowych nie może być zastąpiony. Prawidłowe ustawienie zawodników przed linią startu kontroluje kierownik startu, w momencie rozpoczęcia biegu mający obowiązek przebywać pomiędzy żużlowcami na linii startu.

Nakaz gotowości do startu wydaje sędzia, zapalając zielone światło. W tym momencie zawodnicy, trzymając sprzęgło, otwierają przepustnicę za pomocą manetki gazu, oczekując na podniesienie taśmy. Bieg rozpoczyna sędzia, podnosząc - za pomocą pulpitu w wieżyczce sędziowskiej - taśmę startową. W momencie uniesienia taśmy, zwalniają sprzęgło i rozpoczynają wyścig.

Po kilkunastu metrach, na tzw. pierwszym łuku, zawodnicy zazwyczaj po raz pierwszy od startu korygują tor jazdy, dążąc do zajęcia optymalnej ścieżki. Powoduje to często kontakt między zawodnikami, a w konsekwencji kolizje i upadki, w których trudno jest wskazać winnego. Dlatego też w polskiej lidze żużlowej wprowadzono przepis, pozwalający sędziemu na zarządzenie powtórki biegu bez wykluczenia żadnego z zawodników, gdy doszło do upadku na pierwszym łuku i niemożliwe jest jednoznaczne wskazanie winnego. W każdym innym etapie biegu sędzia musi wykluczyć zawodnika, który spowodował przerwanie biegu.

Optymalna ścieżka jazdy zależy od wielu czynników, w szczególności od stanu toru i sposobu jego przygotowania, warunków atmosferycznych, geometrii toru oraz indywidualnych preferencji zawodników. Z reguły zawodnicy pokonują dystans po ścieżce w kształcie zbliżonym do okręgu - po wewnętrznej stronie łuków oraz po zewnętrznej stronie prostych.


Rozgrywki w żużlu klasycznym

W żużlu klasycznym rozgrywane są corocznie mistrzostwa w kilku konkurencjach, z podziałem na młodzieżowców (do 21. roku życia) oraz seniorów. Rozgrywki o randze mistrzostw świata prowadzone sa przez Międzynarodową Federację Motocyklową, z kolei imprezy żużlowe o randze mistrzostw Europy organizowane są przez Europejską Unię Motocyklową. Mistrzostw na innych kontynentach nie organizuje się. Wszystkie zawody rozgrywane są corocznie.

Poniższa tabela przedstawia zestawienie najważniejszych imprez rangi mistrzowskiej na świecie, w Europie oraz w Polsce wraz z rokiem, od którego są rozgrywane lub latami, w których je rozgrywano.

świat (FIM) Europa (UEM) Polska (PZM)
seniorzy juniorzy seniorzy juniorzy seniorzy juniorzy
indywidualnie IMŚ (1936-1994)
Grand Prix (od 1995)
IMŚJ (od 1977) IME (od 2001) IMEJ (od 1998) IMP (od 1932/1949[5]) MIMP (od 1967)
drużynowo DMŚ (1960-2000)
DPŚ (od 2001)
DMŚJ (od 2005) — DMEJ (od 2008) DMP (od 1948)
Zobacz: Ekstraliga, I liga, II liga
MDMP (od 1978)
parowo MŚP (1970-1993) — MEP (od 2004) — MPPK (od 1973) MMPPK (od 1983)

Mistrzostwa świata

Największym prestiżem międzynarodowym cieszą się zawody z cyklu Grand Prix. W cyklu tym corocznie odbywa się kilka turniejów w różnych krajach, w których sport żużlowy cieszy się największą popularnością. W zawodach uczestniczy światowa czołówka zawodników, spośród których wyłaniany jest mistrz świata. Corocznie dwa turnieje Grand Prix IMŚ odbywały się w Polsce - GP Polski w Bydgoszczy oraz GP Europy we Wrocławiu (w roku 2008 po raz pierwszy w Lesznie). Od roku 2010 w Polsce będą odbywały się trzy turnieje - dodatkowa runda rozgrywana będzie w Toruniu.

Najwięcej tytułów mistrzowskich do tej pory zgromadzili Nowozelandczyk Ivan Mauger oraz Szwed Tony Rickardsson (po 6). Jedynym Polakiem, który sięgnął do tej pory po tytuł mistrza świata jest Jerzy Szczakiel w 1973. Ponadto Polacy zdobyli dotychczas 3 medale srebrne i 7 brązowych i zajmują 8. miejsce w klasyfikacji medalowej wg państw. Wielokrotnymi medalistami IMŚ z Polski są Tomasz Gollob (2 srebrne i 4 brązowe), Zenon Plech (srebrny i brązowy) oraz Antoni Woryna (2 brązowe).

W kategorii juniorów polscy żużlowcy prowadzą w klasyfikacji medalowej. Na koncie reprezentacji Polski jest w sumie 15 medali, w tym 7 tytułów mistrzowskich. Mistrzostwa świata juniorów rozgrywane są w formie finałów jednodniowych poprzedzonych eliminacjami.

Mistrzostwa Europy

Imprezy żużlowe o randze mistrzostw Europy organizowane są przez Europejską Unię Motocyklową, powstałą w 1995 roku. Ze względu na krótsze tradycje oraz fakt nieuczestniczenia w rozgrywkach UEM zawodników z Wielkiej Brytanii, a wcześniej także ze Skandynawii, turnieje o mistrzostwo Europy cieszą się znacznie mniejszym prestiżem niż mistrzostwa świata.

W Indywidualnych Mistrzostwach Europy biorą głównie udział zawodnicy z Europy Środkowej, spoza ścisłej światowej czołówki. W klasyfikacji medalowej indywidualnej na czele jest Krzysztof Kasprzak z jednym złotym i jednym srebrnym medalem, a w drużynowej zdecydowanie przoduje Polska z 8 medalami, w tym dwoma tytułami mistrzowskimi.

Mistrzostwa Europy Par rozegrano jak dotąd trzykrotnie, z udziałem reprezentacji Europy Środkowej. Para Polski stanęła na podium we wszystkich dotychczasowych edycjach, w tym dwukrotnie zwyciężyła. Podobnie w Indywidualnych Mistrzostwach Europy Juniorów drużynową klasyfikację otwiera Polska - 8 medali, w tym 3 złote. Na czele klasyfikacji indywidualnej jest dwukrotny mistrz Europy juniorów, Rafał Okoniewski.

UEM od 1998 organizuje ponadto Klubowy Puchar Europy, zalążek międzynarodowych rozgrywek mistrzów klubowych. W zawodach nie uczestniczą jednak kluby z dwóch spośród trzech najsilniejszych lig żużlowych Europy - brytyjskiej i szwedzkiej. Także ta konkurencja europejskiego czempionatu zdominowana jest więc przez polskie kluby - Polacy zdobyli 6 złotych medali w dotychczasowych 11 edycjach.

Rozgrywki w Polsce

W Polsce za rozgrywki żużlowe odpowiada Główna Komisja Sportu Żużlowego, wydzielona jednostka Polskiego Związku Motorowego. Zmagania ligowe o Drużynowe Mistrzostwo Polski w najwyższej klasie rozgrywkowej, firmowane są przez niezależną spółkę Ekstraliga Żużlowa Sp. z o.o.. Rozgrywki te uważane są za jedną z trzech najsilniejszych pod względem sportowym lig żużlowych świata (obok brytyjskiej i szwedzkiej), oraz najsilniejszą finansowo - polskie kluby żużlowe oferują zawodnikom najwyższe na świecie wynagrodzenia[7]. Od 1990 roku w polskiej lidze regularnie startują obcokrajowcy, w tym ścisła światowa czołówka z Grand Prix. Pierwszy kontrakt podpisał w Polsce czterokrotny IMŚ, Duńczyk Hans Nielsen.

Najbardziej utytułowanymi klubami żużlowymi w lidze polskiej są Unia Leszno (25 medale, w tym 12 złotych), RKM Rybnik (23 medale, w tym 12 złotych), Polonia Bydgoszcz (25 medali, 7-krotne mistrzostwo) oraz Stal Gorzów Wielkopolski (22 medale, 7-krotne mistrzostwo).

Sport żużlowy w Polsce cieszy się znaczną popularnością. Mecze Ekstraligi regularnie odwiedza ponad 10 tysięcy widzów. Pod względem średniej ilości kibiców na jednym meczu, żużel wyprzedza polską Ekstraklasę w piłce nożnej[8]. Jednak zasięg żużla jest bardzo ograniczony - poza ośrodkami sportu żużlowego, rozmieszczonymi głównie w Wielkopolsce, Kujawach, na Śląsku i Podkarpaciu, nie jest praktycznie znany.

W 2006 powołano spółkę Ekstraligę Żużlową Sp. z o.o., która od sezonu 2007 przejęła organizację Ekstraligi (najwyższej klasy rozgrywkowej). Wymogiem nowej spółki było przekształcenie klubów Ekstraligi w sportowe spółki akcyjne oraz spełnienie wymogów licencyjnych, dotyczących głównie płynności finansowej oraz odpowiedniej infrastruktury stadionu (w tym sztuczne oświetlenie oraz dmuchane bandy).

Poza rozgrywkami ligowymi GKSŻ organizuje corocznie inne turnieje mistrzowskie:

  • * Młodzieżowe Drużynowe Mistrzostwa Polski (do 21 lat)
  • * Indywidualne Mistrzostwa Polski
  • * Młodzieżowe Indywidualne Mistrzostwa Polski (do 21 lat)
  • * Mistrzostwa Polski Par Klubowych
  • * Młodzieżowe Mistrzostwa Polski Par Klubowych (do 21 lat)
  • * Złoty Kask
  • * Srebrny Kask (do 21 lat)
  • * Brązowy Kask (do 19 lat)
  • * Eliminacje krajowe do rozgrywek FIM i UEM

Ponadto kluby organizują liczne turnieje memoriałowe, spotkania towarzyskie i zawody młodzieżowe. Do najważniejszych z nich należą:

  • Kryterium Asów Polskich Lig Żużlowych im. Mieczysława Połukarda (Bydgoszcz)
  • Memoriał im. Alfreda Smoczyka (Leszno)
  • Memoriał im. Edwarda Jancarza (Gorzów Wielkopolski)
  • Memoriał Rifa Saitgariejewa (Ostrów Wielkopolski)
  • Memoriał im. Eugeniusza Nazimka (Rzeszów)

Źródło: Wikipedia

Start   |   Piłka nożna   |   Koszykówka   |   Żużel   |   Siatkówka   |   Piłka ręczna   |   Hokej   |   Kolarstwo   |   Tenis